Spelt

Spelt spelt 5d,12-24mm op 12mm, f14, iso 125, 1/40 sec.

Dinsdag heeft Natuur-Actief een excursie georganiseerd  in samenwerking met Natuurmonumenten.Centraal thema stond de graansoort spelt. Spelt is een oeroud graan met bijzondere eigenschappen. Spelt heeft een platte tweerijige aar. Al vijf eeuwen voor onze jaartelling werd spelt in de Kaukasus verbouwd. Hildegard von Bingen, een kloosterlinge uit de 12e eeuw, vond spelt het beste graan. Zij prees niet alleen de positieve uitwerking op het lichaam, bloed en spijsvertering, maar stelde ook vast dat spelt ‘een ontspannen gemoed en de gave der opgewektheid schenkt’. Het oudste geregistreerde voorkomen van spelt in Europa dateert van ongeveer 2000 voor Christus. Speltvondsten werden gedaan in het zuidwesten en noorden van Duitsland, Zweden, Denemarken en Zwitserland. Rond de tijd van 800 voor Christus tot het jaar nul bereikte de verspreiding van spelt over Europa zijn hoogtepunt. In de 14e eeuw werd er in Zwitserland veel spelt verbouwd, maar ook zoveel spelt verbruikt, dat men moest gaan importeren uit omliggende landen. Met de opkomst van de landbouw en industrie- economie in de 19e eeuw liep het verbouwen van spelt overal sterk terug. In de twintigste eeuw is spelt bijna geheel verdrongen door gewone tarwe. Tarwe heeft meer opbrengt per hectare. Bovendien is het noodzakelijk spelt eerst te pellen en vervolgens te malen in de molen. Het malen van tarwe kost minder tijd en geld dan het pellen en malen van spelt.

Toch is spelt echter herontdekt. Speltgraan komt steeds meer in de belangstelling bij de biologische landbouw. Het is hiervoor zeer geschikt, omdat het niet goed tegen het gebruik van kunstmest kan, het groeit op schrale zandgrond en is beter bestand  tegen ziekten.
De teelt is moeilijk en de oogst heel wisselend. De opbrengst per hectare is lager dan van tarwe. De speltkorrels zijn rond van vorm en licht roodachtig van kleur. Spelt behoort tot de bedektzadigen, d.w.z. de korrels zijn met het kaf vergroeid. Ze moeten na het oogsten gedopt worden, dit is bewerkelijk en maakt het graan duur. Het spelt heeft goede eigenschappen zoals het is glutenvrij. Spelt heeft een hoger koolydraten, eiwit- en vezelgehalte. Het is een bijzonder graan. Een interessante excursie met dank aan Theo Nierkens, onze excursieleider en Natuur Actief. Op de terugweg zagen we dit boeiende graanlandschap met akkeronkruiden met een fascinerende lucht in avondlicht. Jammer om snel achter de buis te gaan zitten. Buiten gebeurt het. (Bron: Dinkel, Das Gesunde Getreide – Theres Berweger 2003).

 

 

Post a comment